Kontrahent „bufor": czego uczy kontrola KAS 4 tysięcy nierzetelnych faktur i jak ułożyć listę kontrolną przed umową

Co ustaliła kontrola we Wrocławiu

Eksperci z Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu przeprowadzili kontrolę w spółce z branży doradztwa informatycznego. Komunikat KAS z 6 października 2026 r. opisuje wyniki: spółka wystawiła i wprowadziła do obrotu ponad 4 tys. nierzetelnych faktur VAT.

Zakwestionowano rozliczenia dotyczące transakcji o łącznej wartości ponad 36 mln zł netto oraz odliczenia VAT na ponad 8,3 mln zł. Faktury miały stworzyć pozory rzeczywistego obrotu gospodarczego.

Na czym polegała rola „bufora"

Kontrolerzy ustalili, że spółka pełniła funkcję tak zwanego bufora. Jej zadaniem było stworzenie pozorów legalnego obrotu i ukrycie rzeczywistego mechanizmu oszustwa podatkowego.

Jednoosobowym zarządem i jednocześnie 100-procentowym udziałowcem był obywatel Wietnamu, który w dokumentach rejestrowych wskazał fikcyjny adres zamieszkania w Polsce. Spółkę wykreślono z rejestru podatników VAT, a ponad 8,3 mln zł należnego podatku musi zapłacić.

Dlaczego to sprawa także dla uczciwych firm

Komunikat KAS opisuje konsekwencje dla samej spółki. Nie mówi, jakie skutki poniosły jej kontrahenci, więc nie wyciągamy z niego wniosków o ich odpowiedzialności. Praktyczna lekcja jest jednak czytelna: firma doradcza bez widocznej działalności, z jedną osobą w zarządzie i sztucznym adresem, potrafiła obsłużyć tysiące dokumentów.

Dla działu zakupów oznacza to, że sama faktura i poprawnie wypełniony NIP nie wystarczą jako dowód, że po drugiej stronie jest realna firma.

Lista kontrolna przed podpisaniem umowy

Poniższe punkty to propozycja procedury, nie wymóg prawny. Dostosuj je do skali współpracy:

• sprawdź, czy kontrahent jest wpisany w KRS lub CEIDG i czy dane (nazwa, NIP, adres) zgadzają się z tym, co masz na umowie, • zweryfikuj w wykazie podatników VAT, że jest czynnym podatnikiem, zanim zapłacisz pierwszą fakturę, • zobacz, kto wchodzi w skład zarządu i kto jest wspólnikiem, a przy jednoosobowym zarządzie dopytaj, kto realnie wykonuje usługę, • sprawdź, czy adres siedziby jest prawdziwy: odwiedź go lub poproś o zdjęcie biura, szyldu, umowę najmu.

Sygnały, które wymagają dopytania

Dodatkowa ostrożność jest uzasadniona, gdy usługa jest trudna do zmierzenia, a faktury opiewają na duże kwoty. W opisanej sprawie była to branża doradztwa informatycznego. Zapytaj wtedy o konkretne rezultaty: raporty, kod, logi, harmonogram prac, listę osób, które usługę wykonały.

Niepokojące jest także to, że kontrahent unika spotkania, nie podaje stałego numeru telefonu albo nie potrafi opisać, czym dokładnie się zajmuje. Takie sytuacje warto odnotować w aktach współpracy.

Jak udokumentować weryfikację

Zapisz datę i wynik każdego sprawdzenia: zrzut z wykazu podatników VAT, odpis z KRS lub wydruk z CEIDG, notatkę ze spotkania. Dokumentacja pokazuje, że firma działała z należytą starannością, a przy sporze z urzędem jest łatwiej odtworzyć, co wiedziałeś w dniu zawarcia umowy.

Powtórz podstawową weryfikację przy większych zamówieniach i po dłuższej przerwie we współpracy, bo status kontrahenta może się zmienić.

Źródła

KAS: KAS wykryła 4 tys. fikcyjnych faktur VAT na ponad 36 mln zł (06.10.2026)

Zdjęcie: MJ Duford / Unsplash