Start firmy w 2026: ulga na start, składki preferencyjne i kolejność kroków

Ulga na start: co dokładnie obejmuje

Ulga na start oznacza brak ubezpieczenia i brak składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia firmy. Przedsiębiorca opłaca wtedy tylko składkę zdrowotną. ZUS wymienia składki emerytalną, rentową, chorobową i wypadkową oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, które przez ten czas nie są należne.

Przy planowaniu startu to pierwszy element do sprawdzenia. Od daty rozpoczęcia działalności zależy, kiedy kończy się ulga, dlatego warto zapisać ten termin w kalendarzu od razu po rejestracji.

Składki preferencyjne po ulgowym okresie

Po ulgowym okresie firma może płacić składki preferencyjne. Są one liczone od co najmniej 30 proc. minimalnego wynagrodzenia i według ZUS przysługują przez pierwsze dwa lata ubezpieczenia działalności. W 2026 r. płaca minimalna wynosi 4806 zł, więc 30 proc. daje kwotę 1441,80 zł.

To pokazuje różnicę między stawką ogólną a preferencyjną. Składki na zasadach ogólnych liczy się od minimalnej podstawy 5652 zł, a preferencyjne od 1441,80 zł, dlatego start z ulgą zmienia miesięczny koszt prowadzenia firmy w znaczący sposób.

Mały ZUS Plus i wakacje składkowe

Mały ZUS Plus pozwala liczyć składki od połowy dochodu z poprzedniego roku, jeśli przychód w poprzednim roku nie przekroczył 120 tys. zł. ZUS podaje, że ulga przysługuje przez 36 z ostatnich 60 miesięcy.

Wakacje składkowe to zwolnienie z płacenia składek za jeden wybrany miesiąc w roku kalendarzowym. Dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne oraz FP i FS, a nie składki zdrowotnej. Ciągłość ubezpieczenia i uprawnienia do świadczeń zostają zachowane, według ZUS.

Ile zostaje w portfelu przy pełnym korzystaniu z ulg

ZUS przedstawia przykład: przedsiębiorca, który rozpoczął działalność w styczniu 2026 r. i korzysta z ulg do lipca 2031 r., może zatrzymać ponad 109 tys. zł składek. To 73,5 proc. kwoty, którą płaciłby na zasadach ogólnych. Są to szacunki oparte na prognozach wynagrodzeń na kolejne lata, a nie gwarantowana kwota.

ZUS przypomina jednocześnie, że korzystanie z ulg, poza wakacjami składkowymi, oznacza niższe świadczenia w przyszłości. Analiza nie zaleca, by stosować ulgi w sposób stały.

Co zapamiętać przed zgłoszeniem firmy

• Ulga na start trwa 6 miesięcy i obejmuje składki społeczne oraz FP i FS, ale nie składkę zdrowotną. • Składki preferencyjne liczy się od 30 proc. minimalnego wynagrodzenia, a w 2026 r. to 1441,80 zł. • Składki na zasadach ogólnych liczy się od minimalnej podstawy 5652 zł, więc warto znać oba wyliczenia. • Mały ZUS Plus działa dla przychodu do 120 tys. zł w poprzednim roku i przez 36 z ostatnich 60 miesięcy. • Ulgi składkowe mają koszt w przyszłych świadczeniach, dlatego warto je zestawić z planem finansowym firmy.

Źródła

ZUS — Składki przedsiębiorców w 2026 roku, analiza Wydziału Planowania Funduszy (luty 2026)

Zdjęcie: Scott Graham / Unsplash